Usul Terminolojisi

Bu çalışma bir yandan okuru genel anlamda terminolojik ve kavramsal araştırmaların önemi ve yöntemi konusunda bilgilendirirken, diğer yandan “makâsıdu’ş-şerîa” teorisinin zirve ismi olan Şâtıbî’nin öneminin daha yakından idrak edilmesine yardımcı olmakta, dahası genel olarak İslâm düşünce tarihinin, özelde Usul-i fıkhın, daha özelde de Şâtıbî’nin düşüncesinde en etkili terimlerden/ kavramlardan olan usul, ictihad ve meâl konularına dair doyurucu bilgiler vermektedir.Yazarımız, Şâtıbî’nin eserleri üzerinde tümevarım yöntemi uygulamak suretiyle elde ettiği malzemeyi çeşitli analiz yöntemleriyle tahlile tabi tuttuktan sonra bir sentez denemesinde bulunarak genel teorilere ve sonuçlara ulaşmaktadır. Çalışma, doğası gereği pek çok konunun defalarca tekrarlanmasını gerektirdiğinden ilk bakışta okura “yazarın, lüzumsuz tekrarlara düştüğü” izlenimini vermekle birlikte iyi düşünüldüğünde söz konusu tekrarların her birinin kendi bağlamında farklı bir amaca hizmet ettiği görülecektir. Ülkemizde ilâhiyat alanında, özellikle yüksek lisans ve doktora seviyesinde şahıs ve kavram merkezli çalışmaların sayısal olarak bir hayli arttığı görülmektedir. Bu durum kültür ve geleneğimizi kurmakta etkin olan şahısların ve kavramların yeniden gündemimize girmesi bakımından son derece sevindirici bir gelişmedir. Ne var ki bu tür çalışmaların doğru sonuçlar verebilmesi, keyfi yargılardan uzak, bilimsel temellere dayanan genel-geçer bir yöntemin uygulanmasına bağlıdır. Böyle bir yöntem benimsenmediği sürece yapılan çalışmaların güvenilirliği ve doğruluğu tamamen araştırıcının şahsî inisiyatifine bağlı hale gelmektedir. İşte elinizdeki eser özellikle İlâhiyat alanındaki lisansüstü çalışmalar konusunda, İslamî ilimlerin hangi dalında olursa olsun araştırmacılar için uygulamalı bir yol haritası görevini de üstlenebilecek özelliktedir.