Refia Sultan Mü’min ve Müsrif Bir Padişah Kızı

Uzun yıllar içerisinde ortaya çıkan yeni veri ve görsellerle yaklaşık üçte bir oranında zenginleştirilen Refia Sultan, âdeta yeni bir kitaba dönüştü. Refia Sultan’ın 1998’de yapılan ilk baskısının üzerinden 17 sene geçti. Kitap basıldığında bugünlerde olduğu gibi tabir caizse ne bir hanedan özlemi ne toplumda tarihe karşı gösterilen “marazî” ilgi ne tarihî film ve diziler furyası ve ne de hanedan üyesi şahsiyetleri konu alan roman ve araştırmalar bu derece yaygındı. Kamuoyunun hemen hiç bilmediği bir hanedan üyesi hakkında yazılmış mütevazı bir biyografi olmasına rağmen okurlar tarafından umulmadık bir ilgi gördü; hakkında pek çok yazı yazıldı; birinci sıraya kadar yükseldiği çok satanlar listesinde haftalarca kaldı; hatta Japonya’da hakkında bir üniversite bitirme tezi bile yapıldı. Bu sonuçta, Refia Sultan’ın yaşadığı büyük trajedi ile bu hazin öykünün barındırdığı, bugüne kadar belki hiçbir kültür ve literatürde var olmayan orijinal ve ilginç belgelerle folklorik materyaller rol oynamış olmalıdır.