İkinci Meşrutiyet Devrinde Basın ve Siyaset

Türkiye’nin çağdaşlaşma yolculuğunun önemli aşamalarından biri olan ikinci meşrutiyet, siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik yapının değişmesinde etkisi tartışılmaz bir rol oynamıştır. Dönemin tarihsel işaretleyicileri olan 1908-1918 yılları, toplumsal yapının yeni oluşumlarını, önemli başlangıçları temsil etmektedir. Siyasal partiler ortaya çıkmış, seçimlerle birlikte iktidarda kalabilmek için toplumun rızasının yaratılması önem kazanmıştır. Meşrutiyet rejiminin siyasal hareketleri, bu önemi fark ettiklerinde, kendi tabanlarını oluşturmak için bütün enerjileriyle bu savaşımın araçlarını yaratmaya koyulmuşlardır. Kısa süre içinde bütün ülke, kulüp, gazete ve derneklerle donanır. Temel amaç; toplumsal taban oluşturmak, halkın algısını politik çıkarlara göre biçimlendirmektir. I. Dünya Savaşı ile artan bir şekilde ticari örgütlenme de, bu çerçeve içinde kendine yer bulacaktır. 1908 sonrasının siyasal koşulları, İttihatçılara ve sonrasında muhalefete, halkın algısını değiştirmek kadar onun bilincini, daha oy verme yaşına gelmeden eğitmenin de önemli olduğunu öğretmiştir. İktidarın mektep örgütlenmesi, muhalefetin bazı yerel örneklerde açığa çıkan medreselerde nüfuzunu artırma çabaları bu bağlamda değerlendirilebilir. Elinizdeki kitap söz konusu dönemde basının durumunu irdelemesi bakımından önemlidir.