Anna Karenina / Cilt 3

Bedensel rahatsızlıklar, aile içi skandallar, ideolojik, politik buhranlar. Tanrı inancına duyulan kuşkular biçiminde görünürleşen sayısız fiziksel ve ruhsal krizden ve Ortodoks Kilisesi’nden çıkartılışından bir yıl sonra (1902), yaşlı Tolstoy, Anna Karenina’yı yazdığı orta yaş yıllarını hüzün ve iç sızısıyla hatırlar. Sanatının doruğundaki en iyi yıllarının ürünü olan bu roman, yazara göre temel bir “fikri” soyut formülasyonlara başvurmadan açıklayan sanatta “biçimi” bağımsızlaştırmayıp içerik ile, fikir ile bütünleştiren bir yapıyı temsli eder. İçerik ile, sanatsal biçimin bu uyumunun sentezinde yazarın sözünü ettiği o dışavuran fikir ya da düşünce nedir? Yaşlı bir erkekle evlendirilmiş genç kadın (Anna Karenina) genç subay Vronski ile içine sürüklendiği ilişkiyi niçin evlilikle sonuçlandıramaz? Sosyetedeki statüsünü gözden çıkartamadığı için mi? Yoksa, Tolstoy’unu aristokrasi temelinde kurulu ideal “aile mitosunda”, bireyin bütünlüğünü koruyan o büyük “organizasyonda”, kadının doğal, cinsel dürtülerini yıkıcı bir tehdit gibi gören ve ona evhanımı-anne rolünün ötesinde bir sosyal varoluş alanı tanımayan muhafazakar anlayışla mı karşı karşıyayız?