Türkiye’nin Soğuk Savaş Dönemi Kültür Hayatında İngiliz Etkisi (1948-1965)

Sosyalist blok ile liberal kanat arasındaki soğuk rüzgârlar 1940’ların sonlarından itibaren daha sert esmeye başladı. II. Dünya Savaşı’ndaki askeri açıdan üstünlük kurma mücadelesinin yerini kültürel ve ideolojik yayılma arzuları aldı. İki savaş arası dönemde Sovyet ve Alman yayılması karşısında British Council adlı kurumu tesis ederek kültürel diplomasi cephesinde rakiplerine karşı mevzi kazanma arayışına giren İngiltere’nin Mısır ve Yunanistan ile birlikte dikkatini celb eden ülkelerden biri de Türkiye idi. Akdeniz Havzası ve Ortadoğu coğrafyasında İngiltere’nin çıkarlarını korumak, demokrasi cephesini genişletmek ve İngiliz kültürünü yaygınlaştırmak gibi amaçlarla hareket eden İngiltere, belirtilen dönemde kültürel diplomasiye büyük bir ağırlık vermiştir. Cumhuriyet dönemi siyasal elitlerinin modernleşme tasavvurları için uygun bir menzil olan İngiltere’nin temsil ettiği kültürel değerler II. Dünya Savaşı’ndan sonra da kolaylıkla benimsenmiştir. Bu açıdan bakıldığında İngiltere için Türkiye ile kurulan ve diplomatik kazanımlar elde edilmesi maksadını güden kültürel diplomasi kapsamındaki faaliyetler Türkiye açısından köklü modernleşme çabaları kapsamında değerlendirilmiştir.