Türkiye’de Sol Akımları -II- (1925-1936)

Önce, kitabımın 1908-25 dönemine ilişkin cildinin son (1991) basımında yaptığım gibi, bu zaman dilimi için de Belgeleri esas anlatı ayırarak yayımlamayı düşünmüştüm. Şimdilik bundan vazgeçiyor ve iki bölümü birlikte çıkarıyorum.Büyük çoğunluğu TKP çevresinden geçen bu dönemin öyküsünü basit bir kronolojik sırasıyla vermeye çalıştım. İleride geliştirmeyi ve genişletmeyi umduğum bu anlatıda, belgelerin içerdiği bilgiler yinelenmiştir. Dolaysısıyla, her yılın öyküsünü, o yıla ilişki belgelerle birlikte okumak gerekiyor. 1925-36 söneminde Solun yasadışı ve yeraltı koşullarında çalışması nedeniyle, benim bu belgeleri toplamam, onların üretilmesindne çok daha uzun zaman aldı.Yine de oluşturduğum koleksiyon eksiksiz olmaktan pek uzak. Muhalefet hiziplerinin komintern’e göndermiş olmaları gereken raporlar ve Komintern’ in 1936’da TKP için aldığı “separat” kararı gibi önemli metinler elimde yok. Bunların varlığı ve içeriği, ancak dolaylı olarak anlaşılabiliyor. Üstelik eldeedebildiğim metinlerin çoğunu silik kopyalar halinde bulabildim. Özellikle eski elyazısından teksir edilenleri iyice sökmek olanaksız.Bu cilde ilişkin temel kaynaklar, eski Komintern Kütüphanesi’nin Türkçe bölümüyle TKP arşivinde toplanmış olmalı. Her ikisi de Moskova’da bulunan bu koleksiyonlara doğrudan doğruya erişemedim. Ama bir gün yetkililerden, onların üstünde çalışma izni alabileceğimi umuyorum. 1925 öncesi ve 1936 ertesi gibi, 1925-36 söneminin sol tarihi de, ancak bu kayanaklar ortaya konulduktan sonra, nesnel bir biçimde araştıralabilecektir.Aydınlık Yayınları’nın “Kömünist Enternastonal Belgelerinde Türkiye Dizisi” gibi kitaplardan çıkmış metinleri, bu derlemeye katmadım. Onlara tarihsel anlatıda göndermeler yapmakla yetindim. Şimdilik, elimden gelen bu kadar. burada sunulan belgeleri bulmama ve okumama yardım eden herkese çok teşekkür borçluyum.