Eğer hem sivil topluma önem verecek, hem de sivil toplumun sorunları üzerine eğileceksek ve aynı zamanda sivil toplumun Türkiye’nin demokratikleşmesine, adaletli, ekonomik olarak kalkınan ve farklılıkların bir arada yaşadığı bir toplumsal oluşuma dönüşmesine katkı verecek bir “demokratik kurum”, bir “aktif vatandaşlık alanı” olduğunu düşünüyorsak, o zaman ilk olarak sivil toplum hakkında birinci el, deneyime ve yorum-bilgisel anlayışa dönük bilgiye gereksinimiz vardır. Çalışmalarını içerdiği bilgi ve insani boyutu temelinde çok değerli bulduğum ve okuduğum Diken, bizim bu gereksinimimize önemli ve etkili bir karşılık vermektedir. Diken, sivil toplum içindeki aktif yaşamı ve deneyimleri, hayata demokratikleşme ve barış içinde birlikte yaşama temelindeki bakışı ve yüksek analitik düşünsel yapısıyla bize öğreneceğimiz, zevkle okuyacağımız ve kendi çalışmalarımızda ve araştırmalarımızda kullanabileceğimiz bir ilk el sivil toplum sosyolojik haritası sunmaktadır. Şeyhmus Diken’in Türkiye’de Sivil Hayat çözümlemesi, hem Türkiye’de sivil toplumun nitel anlamda gelişme sürecine, hem de 1900’lü yıllardan beri Türkiye’de çok ciddi ekonomik, siyasi ve kültürel krizlere ve istikrarsızlıklara neden olan devlet-merkezci yönetim anlayışının sivil toplum yoluyla katılımcı demokratik toplum anlayışına dönüştürülmesine ciddi bir katkıda bulunacaktır, ve bu bağlamlarda yapacağımız sivil toplum tartışmasının da temel referans noktalarından birisi olacaktır. Fuat Keyman