Fotoğrafçı

Ellili yılların ünlü kadın fotoğrafçısı Yıldız Moran’ın, fotoğrafı bıraktıktan yıllar sonra, 1992’de yayımladığı Eşanlamlı Sözcükler ve Karşıt Anlamları Sözlüğü, son yıllarda elimin altından hiç eksik etmediğim, yazarken sık sık başvurduğum, sayfalarını karıştırdığım bir kitap. Eşanlamların da ötesinde, TDK’nın Kavramlar Dizini’ne benzer bir yaklaşımla ilişkili sözcükleri, çağrışımları da veren bu sözlük, yazı yazan kişi için gerçekten çok değerli bir kaynak. Geçenlerde, fotoğrafla ilgili bir yazımı yazmaya çabalarken, bu sözlükte fotoğraf maddesinin bulunmadığını şaşkınlıkla fark ettim. Yalnızca fotoğraf mı! Fotoğraf makinesi, kamera, karanlık oda, film gibi sözcükler de yoktu sözlükte. Olması gerekli miydi? Belki de değildi; ama sözlüğü hazırlayan kişi, adı söylenceleşmiş eski bir fotoğrafçı olunca iş değişiyordu. Örneğin sinema vardı bir dizi karşılığıyla da fotoğraf yoktu. Aradım taradım, hazırlayıcısının yaşamında onca önemli bir yer tutan fotoğraf uğraşını anımsatan hiçbir sözcük bulamadım sözlükte. Bulabildiklerim de eksiltilmiş gibiydi. Sözgelimi objektif sözcüğünün karşısında adese, mercek, mercek dizgesi sözcükleri vardı ama fotoğraf anımsatılmıyordu bile. Sözlük fotoğraftan arındırılmıştı sanki. Yıldız Moran’ın bilinçaltından yansımış gibi duran bu eksiklik, bu unutma, beni yıllar öncesinin başka bir unutuş / unutuluş öyküsüne, Yıldız Moran’ın fotoğrafçılık yaşamının şaşırtıcı öyküsüne geri götürdü…Resimli