Sorokin’in Toplum Felsefesi

1917 yılında Sovyet Yürütme Kurulu’na, 1918 yılında da Rus Kurucu Meclisi’ne giren Rus asıllı Amerikalı sosyolog, Sorokin, düşüncesi ve ortaya koyduğu felsefesi ile sosyolojide çığır açmış bir düşünürdür. Onun, düşüncelerini Çarlık yönetimine ve Bolşeviklere karşı savunması o dereceye varmıştır ki, ölüm cezasına çarptırılmış ve bu cezası sürgüne çevrilmiştir. Çileli bir ömrün sonunda 11 Şubat 1968’de ölen Sorokin, tarihin aşamalarını; Ideatinonal, Idealistic, Sensate olarak üç üstkültür sistemi ile tanımlanmıştır. Doğruluk ve değerler sistemi olan bu üstkültür sistemleri, bir millete veya herhangi bir çağın insanlığına ait değildir. Tarihte yalnızca bir defa yaşanmaz. Tarih belli bir amaca doğru ilerlemez. Bu üstkültür sistemleri ardarda ve yanyana kültürel hayatta yer alır. Hangisi toplumda hakim olursa, o dönemi belirler. O dönem, bu kültür üstsisteminin adıyla anılır. Sorokin, tarihin aşamalarını kategorize ederken, olgusal bilgileri kullanmış; zamanın birikimlerinden faydalanmış, antipozitivist bir bilgi teorisine bağlanmıştır. Sorokin’in yaptığı spekülatif bir düşünme metoduyla kuram oluşturmak değil, eldeki verileri bütünleştirerek anlamlı sonuçlara varmak olmuştur. Bir devre damgasını vuran Sorokin’in toplum felsefesini anlamak için, onun hedefini anlamak gerekir.